Przez piętnaście lat układ dla właściciela domu z fotowoltaiką w Europie był prosty: panele na dach, nadwyżka do sieci, a w zamian stała stawka albo rozliczenie z rachunkiem. Pora dnia nie miała znaczenia. Kilowatogodzina w czerwcowe południe była warta tyle samo co ta o 19:00 w styczniu.
Ten układ kończy się w 2027 roku. Na naszych kluczowych rynkach regulatorzy działają jednocześnie i w tym samym kierunku. Taryfy gwarantowane znikają, net-metering znika, a opłaty sieciowe zaczynają zależeć od tego, kiedy i jak mocno korzystasz z sieci. Kilowatogodzina z PV oddana do sieci w południe jest dziś warta kilka groszy albo mniej. Ta zużyta wieczorem w domu jest warta pełną cenę detaliczną.
Właśnie tę różnicę wychwytuje system zarządzania energią w domu (HEMS). W 2027 roku przestaje on być miłym dodatkiem.
Dlaczego teraz: w południe sieć ma więcej energii z PV, niż potrafi wykorzystać
Regulatorzy nie robią tego z kaprysu. Reagują na sukces.
- Fotowoltaika to już mainstream. W 2025 r. UE przekroczyła 400 GW zainstalowanej mocy PV (406 GW), a fotowoltaika dostarczyła w tym roku ok. 13% energii elektrycznej w Europie (SolarPower Europe).
- W Niemczech większość energii pochodzi z OZE. W 2025 r. 58,8% niemieckiej produkcji energii netto pochodziło ze źródeł odnawialnych, w tym 74,1 TWh z fotowoltaiki przyłączonej do sieci, wobec 63,2 TWh w 2024 r. (Bundesnetzagentur).
- Ujemne ceny to codzienność. W 2025 r. Niemcy miały 573 godziny z ujemnymi cenami hurtowymi, wobec 457 w 2024 r. (Bundesnetzagentur). W całej Europie udział godzin z ujemnymi cenami wzrósł z poniżej 0,5% przed 2022 r. do 3,4% w 2025 r. (SolarPower Europe battery outlook, za ees Europe).
- Elektryfikacja przyspiesza. Auta w pełni elektryczne stanowiły w 2025 r. 17,4% nowych rejestracji w UE, wobec 13,6% w 2024 r.; sprzedano 1,88 mln takich aut. W Niemczech rejestracje aut elektrycznych wzrosły o 43% (ACEA za newmobility.news).
- Na niektórych rynkach domowe magazyny energii to już norma. Prawie 40% nowych przydomowych instalacji PV w Europie powstało w 2025 r. z magazynem energii. W Holandii i w Polsce było to ponad połowa (SolarPower Europe).
Razem: mnóstwo energii z PV o tej samej godzinie, mnóstwo nowych elastycznych odbiorników (auta elektryczne, pompy ciepła, magazyny) i sieci, które nie były budowane ani pod jedno, ani pod drugie. Płacenie stałej stawki za energię z PV w południe przestało mieć sens dla systemu, więc zmieniają się sygnały cenowe. To jest regulacyjny impuls, który widzimy wszędzie.
Wiatr w plecy, kraj po kraju
| Kraj | Co się zmienia | Kiedy | Status |
|---|---|---|---|
| Niemcy | Projekt rządu: koniec 20-letniej taryfy gwarantowanej dla nowych małych instalacji PV, płatność przejściowa, potem sprzedaż bezpośrednia, limit oddawania energii 50%. W połowie listopada politycy koalicji uzgodnili utrzymanie taryfy do 25 kW. | Nowe instalacje od 1 stycznia 2027 | Otwarte: przyjęcie planowane na grudzień 2026 |
| Holandia | Net-metering (salderen) kończy się w jednym kroku. Do 2030 r. sprzedawcy płacą za oddaną energię co najmniej 50% ceny samej energii. | 1 stycznia 2027 | Ustawa |
| Szwajcaria | Rozliczenie oddanej energii po cenie rynkowej. Od 2027 r. punktem odniesienia jest godzinowa cena spot, z minimalną premią dla małych instalacji. Operatorzy sieci mogą ograniczać do 3% produkcji PV. | 2026, godzinowo od 2027 | Ustawa |
| Austria | Nowe taryfy sieciowe ze składnikiem za moc (kW). Koniec dotacji do PV; planowany bonus do magazynów ma wymagać systemu zarządzania energią. | 1 stycznia 2027 | Taryfy sieciowe: ustawa; bonus do magazynów: zapowiedziany |
| Polska | Net-billing według godzinowych cen rynkowych. Nowy program magazynów energii PME 2 wymaga działającego systemu zarządzania energią. | Nabór PME 2 do października 2027 | Trwa |
Stan na 4 listopada 2026 r., Niemcy zaktualizowane 18 listopada 2026 r. Pozycje w toku prac, otwarte lub tylko zapowiedziane nie są jeszcze obowiązującym prawem.
Niemcy: małe instalacje PV trafiają na rynek – czy jednak nie?
Reforma niemieckiej ustawy EEG, przyjęta przez rząd 29 lipca 2026 r., kończy stałą 20-letnią taryfę gwarantowaną dla nowych małych instalacji dachowych. Instalacje uruchomione do 31 grudnia 2026 r. zachowują swoją taryfę. W projekcie nowe instalacje przez 36 miesięcy dostają płatność przejściową ok. 5,2 ct/kWh, a potem przechodzą na sprzedaż bezpośrednią po cenach rynkowych, a oddawanie energii z nowych instalacji dachowych jest ograniczone do 50% ich mocy. Celem, jak pisze sam rząd, jest skierowanie nowych instalacji w stronę magazynów energii.
Projekt nie jest jeszcze prawem i wciąż się zmienia. W połowie listopada politycy koalicji rządzącej odpowiedzialni za energetykę uzgodnili, że taryfa gwarantowana dla instalacji do 25 kW zostanie jednak utrzymana po końcu 2026 r., bez limitu 50%. Instalacje od 26 do 50 kW miałyby dostawać roczną wartość rynkową, większe przejść na sprzedaż bezpośrednią, a limit oddawania energii obowiązywałby od 26 kW. Wysokość pozostającej taryfy nie jest jeszcze znana, a CDU/CSU zastrzegają, że nic nie jest przesądzone, dopóki nie zostanie uzgodniony także pakiet sieciowy. Bundestag i Bundesrat chcą przyjąć ustawę w grudniu. Zaktualizujemy ten wpis, gdy pojawi się ostateczny tekst.
Tak czy inaczej reforma dochodzi do zasad, które już obowiązują: taryf dynamicznych, które musi oferować każdy sprzedawca, obniżonych opłat sieciowych dla sterowalnych pomp ciepła i wallboxów na podstawie §14a EnWG oraz braku wynagrodzenia za oddaną energię w godzinach z ujemnymi cenami dla nowych instalacji od lutego 2025 r. A nawet taryfa gwarantowana daje znacznie mniej, niż kosztuje energia z sieci. Kierunek jest jasny: zużywaj własną energię, przesuwaj zużycie na tanie godziny i pozwól sieci sterować, gdy tego potrzebuje.
Niemcy: EEG 2027 i przyszłość taryfy gwarantowanej (po angielsku) →
Holandia: koniec salderen
Od 1 stycznia 2027 r. holenderskie gospodarstwa domowe nie mogą już rozliczać oddanej energii z pobraną. Nie ma okresu przejściowego. Do 2030 r. sprzedawcy muszą płacić co najmniej 50% ceny samej energii (bez podatków), czyli ok. 5–6 ct/kWh. Wielu sprzedawców pobiera też opłaty za oddawanie energii, więc przy umowach ze stałą ceną wartość netto oddanej energii często wynosi znacznie poniżej 1 ct/kWh. Tymczasem każda kWh zużyta w domu nadal oszczędza pełną cenę, łącznie z podatkiem energetycznym. Głównym narzędziem stają się autokonsumpcja, domowe magazyny energii i umowy dynamiczne.
Holandia: koniec net-meteringu (po angielsku) →
Szwajcaria: energia z PV po cenach rynkowych
Od 1 stycznia 2026 r. szwajcarscy operatorzy sieci płacą za oddaną energię według kwartalnej ceny rynkowej, chyba że uzgodnią inaczej, z minimum 6 Rp/kWh dla instalacji poniżej 30 kW. Od 2027 r. punktem odniesienia staje się godzinowa cena spot w chwili oddania energii (z okresem przejściowym do 2028 r.), plus kwartalna premia dla małych instalacji, gdy ceny rynkowe spadną poniżej minimum. Operatorzy mogą też bez rekompensaty ograniczać do 3% rocznej produkcji instalacji. Nowe lokalne wspólnoty energetyczne (LEG) pozwalają sąsiadom dzielić się energią z PV ze zniżką na opłatach sieciowych. W Szwajcarii pora dnia również zaczyna mieć znaczenie.
Szwajcaria: energia z PV po cenach rynkowych (po angielsku) →
Austria: opłaty sieciowe zależne od szczytowego poboru
Nowa austriacka ustawa o energii elektrycznej (ElWG) została uchwalona w grudniu 2025 r. Od 1 stycznia 2027 r. opłaty sieciowe przechodzą na podział między energię (kWh) a moc (kW), więc liczy się Twój najwyższy pobór. Federalne dotacje do nowych paneli PV mają się skończyć od 2027 r. W ich miejsce ministerstwo zapowiedziało bonus do nowych i doposażanych magazynów energii, który ma wymagać inteligentnego systemu zarządzania energią. Bezpośrednia sprzedaż energii z PV między gospodarstwami jest dozwolona od października 2026 r.
Austria: ElWG i opłaty sieciowe zależne od mocy (po angielsku) →
Polska: magazyny energii, ale tylko z EMS
Polscy prosumenci rozliczają się w net-billingu od 2022 r.: nadwyżka trafia do depozytu prosumenckiego według wartości rynkowej (godzinowej lub miesięcznej) i służy do opłacenia energii pobranej z sieci. Ponieważ ceny wieczorem bywają wielokrotnie wyższe niż w południe, autokonsumpcja się opłaca. Nowy program Przydomowe Magazyny Energii (PME 2) trwa od 20 października 2026 r. do 1 października 2027 r., z budżetem do 1 mld zł. Pokrywa do 30% kosztów magazynu (do 16 000 zł dla prosumentów w net-billingu) i wymaga działającego systemu zarządzania energią. Duzi sprzedawcy muszą oferować taryfy dynamiczne od 2024 r.
Polska: net-billing i program magazynów energii PME 2 →
Poza naszymi kluczowymi rynkami
Ten sam schemat widać w innych krajach Europy:
- Szwecja zniosła od 1 stycznia 2026 r. ulgę podatkową dla mikroproducentów (0,60 SEK za oddaną kWh) (Skatteverket).
- Francja obniżyła taryfę gwarantowaną dla nowych instalacji do 100 kWp do 1,1 c€/kWh dla wniosków od 5 czerwca 2026 r. i zlikwidowała premię inwestycyjną za autokonsumpcję.
- Włochy zamknęły net-metering (Scambio sul Posto) dla nowych użytkowników we wrześniu 2025 r.
- Belgia rozlicza flamandzkie gospodarstwa domowe według miesięcznej mocy szczytowej od 2023 r. Walonia wprowadziła w 2026 r. strefowe taryfy sieciowe dla klientów z inteligentnym licznikiem.
Na poziomie UE znowelizowana dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD) czyni fotowoltaikę standardem w nowych budynkach, a reforma rynku energii z 2024 r. wzmacnia prawo odbiorców do umów dynamicznych i współdzielenia energii.
Co to oznacza
Dla właścicieli domów wartość instalacji PV zależy teraz od tego, ile energii zużywają sami i kiedy. HEMS, który ładuje magazyn i auto nadwyżką z PV, uruchamia pompę ciepła w tanich godzinach i unika szczytów, zamienia zmiany w przepisach ze straty w zysk.
Dla instalatorów i sprzedawców energii „panele plus taryfa gwarantowana” przestaje być argumentem sprzedażowym. Instalacje sprzedawane w 2027 r. potrzebują opowieści o autokonsumpcji, magazynach, taryfach dynamicznych i opłatach sieciowych. Oprogramowanie, które steruje urządzeniami różnych marek, pozwala ją opowiedzieć i przynosi powtarzalny przychód po zakończeniu montażu.
Gdzie pasuje Zerofy
Zerofy to chmurowy HEMS. Łączy się z falownikami, magazynami energii, wallboxami, autami elektrycznymi i pompami ciepła, które ludzie już mają, ponad 80 marek, przez oficjalne API producentów, bez dodatkowego sprzętu. Optymalizuje ich pracę na podstawie prognoz produkcji PV i cen dynamicznych.
Instalatorzy i sprzedawcy energii mogą oferować Zerofy jako resellerzy pod własnym logo, jako własną aplikację white-label albo przez nasze API HEMS & DER.
Sprawdź, co zmienia się w Twoim kraju:
- Niemcy: EEG 2027 i przyszłość taryfy gwarantowanej (po angielsku)
- Holandia: koniec net-meteringu (po angielsku)
- Szwajcaria: energia z PV po cenach rynkowych (po angielsku)
- Austria: ElWG i opłaty sieciowe zależne od mocy (po angielsku)
- Polska: net-billing i program magazynów energii PME 2
Źródła
- SolarPower Europe: EU hits 2025 solar target (11 grudnia 2025)
- SolarPower Europe: European battery storage surges in 2025 (23 czerwca 2026)
- ees Europe: European Battery Market Outlook 2026–2030, kluczowe dane (30 czerwca 2026)
- Bundesnetzagentur: dane rynku energii za 2025 r. (5 stycznia 2026)
- newmobility.news / ACEA: rejestracje aut w UE w 2025 r. (27 stycznia 2026)
- Skatteverket: Mikroproduktion av förnybar el
- SurgePV: Solar subsidies Europe 2026 tracker (Francja, Włochy)
- Komisja Europejska: dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD)
- Komisja Europejska: model rynku energii elektrycznej
- pv magazine: EEG-Novelle – Einspeisevergütung für kleine Photovoltaik-Anlagen könnte doch erhalten bleiben (15 listopada 2026)
- pv magazine: Diese Änderungen am EEG-Entwurf könnten noch kommen (16 listopada 2026)
- Źródła krajowe: zob. strona każdego kraju.